7000 моваў у сьвеце

13 января 2016 г.

Навіны

Многія краіны ёсьць домам для сотняў моваў, часам нягледзячы на тое, што яны маюць вельмі малое насельніцтва.

Мяркуецца, што ў сьвеце больш за 7000 моваў, якімі карыстаюцца амаль сем мільярдаў чалавек.

Гэтыя мовы няроўна распаўсюджаны па плянэце. Азія і Афрыка прадстаўляюць найвышэйшы ўзровень лінгвістычнай разнастайнасьці.

На некаторых мовах размаўляе менш за 36 чалавек. Піткэйм ёсьць краінай, дзе самая нізкая колькасьць носьбітаў мовы на адну мову, бо там на дзьве мовы якраз 36 носьбітаў.

Папуа-Новая Гвінэя мае найбольш моваў за ўсе астатнія краіны з 839 рознымі “жывымі мовамі” – гэта ў тры разы больш, чым ва ўсёй Эўропе. Усе 839 моваў мясцовыя дзякуючы культурнай і пляменнай разнастайнасьці краіны.

Інданэзія і Нігерыя маюць наступную па ўзроўню лінгвістычную разнастайнасьць, паводле “Ethnologue”, каталога вядомых у сьвеце моваў. Разам гэтыя тры краіны маюць 29% моваў сьвету.

У каталогу задакумэнтаваны “жывыя” мовы, якімі зьяўляюцца тыя, якія маюць прынамсі аднаго носьбіта, для якога гэта першая мова.

Злучанае Каралеўства ёсьць домам для 56 моваў – 13 зь якіх мясцовыя, 43 прынесеныя. Нядаўна было паведамлена, што эмоі зьяўляецца самай хутка растучай мовай. Вялікая Брытанія заняла 171-е месца сярод 235 краін у сьпісе лінгвістычнай разнастайнасьці каталога “Ethnologue”.

З рэгіёнаў сьвету Азія мае найбольш моваў – 2301 жывую мову – пры 60% насельніцтва плянэты.

Афрыка мае 2138 жывых моваў, Амэрыка ў сваю чаргу 1064 і Эўропа толькі 286 – нягледзячы на 26% насельніцтва ад усяго сьвету.

Хаця Ціхаакеянскі рэгіён мае толькі 0,1% насельніцтва сьвету, там існуе неверагодная лінгвістычная разнастайнасьць, з 18,5% жывых моваў сьвету – разам 1313 моваў.

Краінамі з найбольшай прапорцыяй прынесеных моваў зьяўляюцца Туркмэністан, Кыргызтан і Новая Зэляндыя, дзе чатыры з пяці моваў прынесены імігрантамі.

У 50 краінах, уключна з Папуа-Новай Гвінэяй, Інданэзіяй і Марока, 100% моваў зьяўляюцца мясцовымі.

Эшлі Кірк

Пераклаў з ангельскай В. Буйвал. Крыніца: ангельская газэта “The Telegraph”, 28.12.2015 http://www.telegraph.co.uk/news/worldnews/12066200/Mapped-The-7000-languages-across-the-world.html