13 ліпеня амэрыканская газэта “The New York Times” апублікавала артыкул пад тытулам “Ізраільская авіяцыя ўдарыла па найноўшых ракетах, якія Расея прадала Сірыі, як сьцьвярджаюць ЗША”. Вось гэты артыкул:
Вашынгтон. Ізраіль зьдзейсьніў авіяатаку ў Сірыі на працягу гэтага месяца, мэтай якой былі найноўшыя супрацькарабельныя ракеты тыпу “Круіз”, якія былі прададзены Сірыі ўрадам Расеі, як паведамілі амэрыканскія чыноўнікі ў суботу.
Чыноўнікі, якія адмовіліся назвацца, бо гаворка йшла аб дадзеных выведкі, сказалі, што атака была зьдзейсьнена 5 ліпеня непадалёк ад Латакіі, галоўнага партовага горада Сірыі. Мэтай атакі быў тып ракет, які называецца “Яхант”, сказалі яны.
Марк Рэгэў, прадстаўнік прам’ер-міністра Ізраіля, адмовіўся камэнтаваць удар, як і Джордж Літл, прадстаўнік Пэнтагону.
Зброя расейскай вытворчасьці асабліва непакоіла Пэнтагон, бо яна давала дадатковыя магчымасьці Сірыі ствараць пагрозу для заходніх караблёў, якія могуць быць выкарыстаны для транспартных паставак сірыйскай апазыцыі, а таксама для ўзмацненьня эмбарга на марскія перавозкі і падтрымкі магчымай зоны забароны на палёт самалётаў.
Ракеты таксама ўяўлялі сабой пагрозу для ізраільскіх ваенна-марскіх сілаў і выклікалі непакой магчымасьцю перадачы іх Хэзбале, ліванскаму апалчэньню, якое ўступіла ў вайну на баку сірыйскага ўраду.
Атака на ракеты была зьдзейсьнена пасьля таго, як сірыйскія паўстанцы заявілі, што яны не нясуць адказнасьці за вялікія выбухі ў Латакіі 5 ліпеня сёлета і за тое, што па складу з ракетамі быў нанесены ўдар. Амэрыканскія экспэрты не падалі дэталяў аб памеры пашкоджаньняў або аб колькасьці зьнішчаных ракет.
Ізраільскія чыноўнікі заявілі, што яны ня хочуць прымаць бок ніякога з бакоў грамадзянскай вайны ў Сірыі, але яны хацелі прадэманстраваць, што Ізраіль гатовы не дапусьціць перадачы сучаснай зброі Хэзбале.
Удар каля Латакіі, аб чым першай паведаміла CNN, быў чацьвертым вядомым ізраільскім ударам па цэлях у Сірыі сёлета.
Ізраіль прытрымліваецца стратэгічнай палітыкі маўчаньня наконт папераджальных авіяўдараў. У кастрычніку ізраільскія прадстаўнікі адмовіліся дыскутаваць аб паведамленьнях пра ізраільскія авіяўдары, якімі быў разбураны завод па вытворчасьці зброі ў Хартуме, сталіцы Судана. Ізраіль таксама ніколі не прызнаў, што бамбіў атамны рэактар у 2007 годзе, які будаваўся ў Сірыі.
Пакуль адміністрацыя Абамы імкнецца мілітарна ня ўмешвацца ў сірыйскі крызіс, ізраільская атака ў гэтым месяцы паказала, як канфлікт ахапіў замежныя дзяржавы. Іран перапраўляе зброю ў Дамаск на самалётах, якія ляцяць праз ірацкую паветраную прастору, а таксама пасылаў свае ваенізаваныя сілы Куд на дапамогу ўраду Асада.
Тысячы байцоў Хэзбалы падаліся ў Сірыю, каб змагацца разам з сірыйскімі ўрадавымі сіламі, як напрыклад, ірацкія шыіцкія ваяры, якія маюць моцнае натхненьне Ірана. Расея працягвала забясьпечваць зрояй урад Сірыі.
Па другі бок канфлікту Катар і Савудаўская Аравія пастаўлялі зброю паўстанцам. Злучаныя Штаты пастаўлялі “незабойчую” вайсковую дапамогу, у тым ліку ежу і мэдычныя сродкі, імкнучыся пашырыць дапамогу на ўзброенае крыло апазыцыі.
На прыканцы студзеня ізраільскія вайсковыя самалёты на працягу двух дзён зьдзяйсьнялі авіяўдары. Сярод іх цэляў былі караблі з грузам ракет Фатэх-110 з Ірану, ракет зямля-зямля, здольных ўдарыць па Тэль-Авіву з паўднёвага Лівана. Амэрыканскія прадстаўнікі кажуць, што ізраільцяне зьдзейсьнілі авіяўдары, страляючы зброяй “паветра-зямля” з самалётаў па-за сірыйскай паветранай прасторай.
Расейскае рашэньне паставіць ракеты Яхант выклікалі пратэсты Пэнтагона. Ген. Марцін Э. Дэмпсі, старшыня аб’яднаных начальнікаў штабоў, папярэдзіў у траўні, што гэта “надасьць рэжыму імпэту”.
Для Ізраіля гэта таксама ўяўляла сабой небясьпеку. У ліпені 2006 г. супрацькарабельная ракета, выстраляная Хэзбалой зь берагу Лівана, сур’ёзна пашкодзіла ізраільскі карабель.
Сістэма Яхант – значна больш сучасная ў параўнаньні са зброяй, выкарыстанай падчас атакі ў ліпені 2006 года. Апошнімі месяцамі было шмат разважаньняў наконт таго, што склад “яхантаў” у Сірыі можа стацца наступнай цэльлю Ізраіля.
Падчас візыту на вайсковую базу на мінулым тыдні міністар абароны Ізраіля Машэ Яалон пацьвердзіў пазыцыю Ізраіля ў дачыненьні да сірыйскага канфлікту: ня ўмешвацца ў канфлікт, а толькі спыніць пастаўкі зброі. “Мы вызначылі чырвоныя рысы, што тычацца нашых інтарэсаў, і мы б’ем па гэтых рысах”, — сказаў ён.
Джудзі Радарэн, Эрык Шміт
Пераклаў з ангельскай В. Буйвал.